Masdar City: το νέο επίδικο

August 18, 2010 § Leave a comment

“αυτό είναι πλασματικό,” είπε. “Δεν είναι για εμάς. Γιατί δεν μπορούν να φτιάξουν κατοικίες για τα χαμηλά εισοδήμτα; Αυτό είναι ελκυστικό μόνο για την ελίτ, τους επιχειρηματίες. Ποιος άλλος θα ζήσει εκεί; Για ποιον χτίζουν την Masdar;”
κάτοικος Abu Dhabi σε δήλωσή του στην εφημερίδα Guardian


Λίγες δεκαετίες πριν, όταν άνοιγε το θέμα πόλη στους κύκλους των θεωρητικών, κανείς δεν σκέφτηκε να περιγράψει με επιστημονικούς όρους το περιβάλλον μιας πόλης (κοινωνικοοικονομικό – πολιτισμικό) σαν της Masdar City. Λίγα χρόνια πριν, η κουβέντα περί πόλεως στρεφόταν γύρω από θεωρίες ανάπτυξης, εξέλιξης, ερμηνείας, διασποράς, συνέχειας – ασυνέχειας, κοινωνικής – πολιτισμικής ταυτότητας, κοινωνικής συνοχής, κοινωνικών αγώνων κ.α· και όχι άδικα. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το επίδικο γύρω από το σχεδιασμό της πόλης ήταν η καταστροφή του συνεκτικού αστικού ιστό από την πολεοδόμηση του Μοντέρνου· και πάλι όχι άδικα. Σήμερα όμως, με την ανέγερση της Masdar City, ζητήματα δεδομένα, θέματα αυτονόητα, κεκτημένα αδιαπραγμάτευτα, μπαίνουν στο σάκο της αμφισβήτησης.

Masdar στα αραβικά σημαίνει Πηγή. Αυτή είναι άλλωστε και η φιλοδοξία του εγχειρήματος: να αποτελέσει, μεταξύ άλλων, πηγή έμπνευσης για μελλοντικές εφαρμογές. Βρίσκεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σε μια παραθαλάσσια περιοχή, μόλις 17 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Abu Dhabi, δίπλα στο διεθνές αεροδρόμιο και είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε μελλοντικά, να λειτουργεί με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα (environmental footprint). Οι εργασίες κατασκευής έχουν ήδη ξεκινήσει, και ο χρόνος αποπεράτωσης τοποθετείται γύρω στα τέλη του 2013, με την πρώτη φάση του έργου να παραδίδεται το γύρω στο 2010. Για την αρχική ιδέα και την υλοποίηση του έργου ευθύνεται η Εταιρεία Ενέργειας Μέλλοντος του Abu Dhabi (Abu Dhabi Future Energy Company), που δραστηριοποιείται γύρω από ζητήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η πρόταση βρήκε γρήγορα υποστηρικτές στους κόλπους του παγκόσμιου οικονομικού στερεώματος. Ανάμεσα στους συνεργάτες του πειράματος συγκαταλέγονται και οι: MIT, General Electric, BP, Royal Dutch Shell, Mitsubishi, Rolls-Royce, Total S.A., Mitsui, Fiat καθώς και η γερμανική επιχείρηση ηλιακής ενέργειας German Conergy. Αυτοί θα είναι και οι βασικοί επενδυτές του πειράματος, που με την εγκατάσταση των ερευνητικών τους κέντρων εντός Masdar, θα χρηματοδοτήσουν έμμεσα, ή άμεσα την κατασκευή της· κόστος που υπολογίστηκε ότι θα ανέλθει περίπου στα 22 δις δολάρια.

Η Masdar θα είναι πλήρως περιτοιχισμένη ακολουθώντας την παραδοσιακή αστική μορφή της αραβικής πόλης. Οι λόγοι είναι προφανείς. Αφενός για να μπορεί να αναπαραχθεί με επιτυχία το μικροκλίμα του εσωτερικού περιβάλλοντος και να ανακόπτονται οι ανεμοθύελλες που υπάρχουν στην περιοχή, αφετέρου για να δημιουργείται ένα ηχομονωτικό πέτασμα προστασίας από το θόρυβο του αεροδρομίου που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής.

Για μία τέτοια παγκόσμια πρωτοτυπία, οι υπεύθυνοι του έργου, δε θα μπορούσαν παρά να απευθυνθούν σε ένα αρχιτεκτονικό γραφείο αντιστοίχου διαμετρήματος. Το σχεδιασμό και την επίβλεψη του έργου έχει αναλάβει ο λονδρέζικος κολοσσός Foster and Partners, ενώ η κατασκευή του διοικητικού κέντρου – στρατηγείου[1] έχει ήδη ανατεθεί, μετά από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, στο γραφείο Adrian Smith + Gordon Gill Architecture.

Η έκταση που θα καλύπτει είναι της τάξης των 6 km2, αλλά επιδίωξη των σχεδιαστών είναι να δημιουργήσουν εσωτερικές ενότητες, εντός των οποίων θα πραγματοποιούνται όλες οι απαραίτητες, καθημερινές μετακινήσεις. Εργασία, αναψυχή και εμπόριο θα βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από οποιοδήποτε σημείο εντός των εγκαταστάσεων, μειώνοντας έτσι το χρόνο μετάβασης από τη μία δραστηριότητα στην άλλη, στο ελάχιστο. Κάθε επιμέρους πυρήνας θα τροφοδοτείται από το δικό του Εμπορικό Κέντρο Γειτονιάς για τις άμεσες καθημερινές ανάγκες, ενώ στις σχεδιαστικές προθέσεις του Foster είναι το συγκρότημα της τοπικής αγοράς να αποτελεί παράλληλα και το αντίστοιχο χωρόσημο προσδίδοντας έτσι αίσθηση τοπικής ταυτότητας σε κάθε επιμέρους αστική γειτονιά.

Οι μετακινήσεις προς την πόλη και εντός αυτής θα γίνονται με τη βοήθεια τριών οικολογικών μέσων: την ατομική/προσωπική κάψουλα, το τρένο και το μετρό. Το ατομικό σύστημα μεταφοράς θα παρέχει υπηρεσίες αντίστοιχες με τα ταξί, προσφέροντας όλες τις ανέσεις και τις ευκολίες ενός ιδιωτικού μέσου. Στην πόλη θα κυκλοφορούν περίπου 3000 τέτοια οχήματα τα οποία θα πραγματοποιούν πάνω από 135.000 μετακινήσεις ημερησίως, επί 24ώρου βάσεως και για 7 ημέρες την εβδομάδα. Κλειδί στην αποτελεσματικότητα αυτού του μέσου θα αποτελεί η συχνότητα των σταθμών του. Ο αρχικός προγραμματισμός μιλάει για όχι μεγαλύτερη από 150m απόσταση μεταξύ τους. Το σιδηροδρομικό δίκτυο θα εξυπηρετεί τις μετακινήσεις από την πόλη της Masdar προς το αεροδρόμιο και το Abu Dhabi, ενώ το δίκτυο του μετρό, παρ’ όλο που αρχικά θα εξυπηρετεί με τις ίδιες συνδέσεις, μελλοντικά – και μέχρι το 2030 – υπολογίζεται ότι θα καλύπτει τις ανάγκες της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής του Εμιράτου.

Όλα όμως τα παραπάνω, είναι μέρος ενός συγκοινωνιακού και μεταφορικού πλάνου που θα υλοποιηθεί αρκετά μακροπρόθεσμα. Η χρήση συμβατικών μέσων μετακίνησης δεν θα είναι απαγορευμένη αρχικά, καθώς τα σχέδια για πλήρη απεξαρτητοποίηση της πόλης από το αυτοκίνητο δίνουν περιθώριο εφαρμογής τα δέκα χρόνια από την ολοκλήρωση του έργου. Μέχρι τότε η επιλογή για τον τρόπο μετακίνησης εντός και εκτός των τειχών, έγκειται στην προαίρεση των κατοίκων και των επισκεπτών.

Το πείραμα της Masdar City θα υποστηρίζεται ενεργειακά από ένα μεγάλο τεχνολογικό πάρκο που θα κατασκευαστεί περιμετρικά. Πληθώρα εγκαταστάσεων και εργοστασίων θα παράγουν την ενέργεια, το νερό και τον αέρα που χρειάζεται για να λειτουργήσει. Και όλα αυτά με κύριο μοχλό την ηλιακή ακτινοβολία και το υγρό υδρογόνο. Ένα σύστημα φωτοβολταϊκών θα σκεπάζει εξίσου όλη τη Masdar για να εκμεταλλευτεί στο έπακρο η ηλιοφάνεια της περιοχής. Τα πάντα θα είναι προϊόν ανακύκλωσης. Το νερό, το οποίο θα κατακλύζει τους ελεύθερους χώρους εντός των τειχών, θα προέρχεται κατά ένα μεγάλο ποσοστό από το εργοστάσιο αφαλάτωσης, ο αέρας θα φιλτράρεται από μηχανήματα, κρατώντας μακριά τη σκόνη της ερήμου, η ψύξη και ο δροσισμός του περιβάλλοντος θα παράγεται από τεράστιους πύργους αέρα, ενώ όλη η περιοχή γύρω από τα τείχη είναι σχεδιασμένη και οργανωμένη με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκλείεται οποιαδήποτε άλλη εγκατάσταση – επέκταση.

Εντός των τειχών θα στεγαστούν περίπου 1500 επιχειρήσεις που θα δημιουργήσουν περίπου 70.000 θέσεις εργασίας. Υπολογίζεται ότι η νέα αυτή οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή, θα ανεβάσει κατά 2% περίπου το ετήσιο Α.Ε.Π. του Εμιράτου του Abu Dhabi. Στις εγκαταστάσεις τέλος, θα φιλοξενηθεί και ένα νέο, πανεπιστημιακό ίδρυμα. Σε συνεργασία με το ΜΙΤ θα λειτουργήσει η πρώτη, παγκοσμίως, σχολή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το Masdar Institute of Science and Technology (MIST) του οποίου οι απόφοιτοι θα αποτελέσουν αυτομάτως και τον νέο κορμό των εργαζομένων και ερευνητών στην αλυσίδα παραγωγής ενέργειας και έρευνας.

Τα πάντα είναι μελετημένα από την αρχή. Το κόστος κατασκευής, το κόστος λειτουργίας, το σχέδιο λειτουργίας, ο σχεδιασμός, το εύρος της οικονομικής δραστηριότητας, η αναπαραγωγή του οικονομικού και ενεργειακού συστήματος, η αναπαραγωγή του διοικητικού συστήματος, ο προγραμματισμός των μετακινήσεων, οι προσβάσεις. Η λεπτομέρεια, όμως σε αυτό το καλοστημένο και καλοσχεδιασμένο πλάνο είναι ότι πρόκειται για μία νέα πόλη. Η μελέτη του συστήματος δεν αφορά κάποιο συγκρότημα γραφείων, κάποια επιχείρηση, ή κάποια μεταβιομηχανική περιφέρεια τύπου Silicon Valley, αλλά τη μελέτη εφαρμογής και λειτουργίας ενός νεοαναγειρόμενου αστικού περιβάλλοντος.

Και εδώ ξεκινάνε οι αντιφάσεις. Η Masdar City σχεδιάστηκε – προγραμματίστηκε για να γίνει ένα σύγχρονο μοντέλο πόλης, αλλά συγκεντρώνει επάνω της όλα τα χαρακτηριστικά ενός καλοσχεδιασμένου προϊόντος, έτοιμο να βγει στην αγορά και να δοκιμαστεί ως προς την επιτυχία της σύλληψης και τη βιωσιμότητά του. Από την πρώτη στιγμή που η ιδέα είδε το φως της δημοσιότητας, καταστρώθηκε μία μεγάλη διαφημιστική καμπάνια για την προώθηση του προϊόντος. Διαφημιστικά σλόγκαν, διαφημιστικές καταχωρήσεις, εκδηλώσεις για τη γνωστοποίηση της επίσημης πρώτης κυκλοφορίας, μακέτες και βίντεο που να επιβεβαιώνουν την ωραία συσκευασία, και όλα τα βήματα που απαιτεί ένα καλό και εφευρετικό marketing για την προσέλευση του αγοραστικού κοινού. Και δεν είναι σχήμα λόγου. Τόσο οι εμπορικές επιχειρήσεις, όσο και οι κάτοικοι που θα εγκατασταθούν εντός Masdar αντιμετωπίζονται ακριβώς με αυτόν τον τρόπο. Ως υποψήφιοι πελάτες που πρέπει να πεισθούν για τη μοναδικότητα και τα προτερήματα αυτού του προϊόντος έναντι κάποιου άλλου, ανταγωνιστικού. Και δεν εμπίπτει όλη αυτή η προώθηση, στο marketing πόλεων που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τα τελευταία χρόνια. Οι διαχειριστές της Masdar δεν αποβλέπουν σε μία τουριστική αξιοποίηση της, αλλά μιλάνε γι’ αυτήν με όρους επιχειρηματικούς. Είτε αναζητώντας χρηματοδότες, είτε συνεργάτες, είτε απλώς του εργαζόμενους που θα συνεισφέρουν στη βάση της αναπαραγωγής και βιωσιμότητας του πειράματος.

Παρουσιάζεται επομένως, ως ένα καθ’ όλα ελκυστικό περιβάλλον για να επενδύσει και να διαμένει κανείς, διατυμπανίζοντας με κάθε ευκαιρία τα προσόντα της, όλα αυτά δηλαδή, που η σύγχρονη κουλτούρα πόλης θεωρεί προνομιακά να παρέχονται στους πολίτες: ασφάλεια, ασφάλεια, ασφάλεια! Ασφάλεια όταν περπατάς στο δρόμο, ασφάλεια όταν βρίσκεσαι στο σπίτι σου, ασφάλεια όταν λείπεις από το σπίτι σου. Ασφάλεια ως προς το μέλλον της επιχείρησής σου, ως προς τις φορολογικές ελαφρύνσεις, ως προς τις γραφειοκρατικές διαδικασίες. Ασφαλές εργασιακό περιβάλλον, ασφαλές εκπαιδευτικό περιβάλλον, ασφαλή εμπορικά κέντρα, ασφαλή μεταφορικά μέσα. Το πως εν τέλει μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, δεν μας είναι εντελώς άγνωστο. Αντιθέτως, αυτό που όντως δεν έχουμε αντιμετωπίσει ξανά, είναι αυτό το ιδιαίτερο καθεστώς, εφαρμοσμένο σε κλίμακα πόλης.

Δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς οι κοινόχρηστοι χώροι του νέου αυτού αστικού μορφώματος να παραλαμβάνουν γεγονότα κανονικής πόλης. Πολύ περισσότερο, θα αποτελούν δείγματα υψηλού αρχιτεκτονικού design, αποστειρωμένα από οποιαδήποτε μη προβλέψιμη ανθρώπινη διεργασία. Οι διαχειριστές της Masdar City στοχεύουν στην υλοποίηση ενός project που θα εξασφαλίζει ένα περιβάλλον καθαρό, ομοιογενές, ασφαλές, που τίποτα δε θα είναι ικανό να ανακόψει την ομαλή του λειτουργία. Ένα ghetto πλουσίων, μία κοινωνική ελίτ, που θα ζει μακριά από παραβατικές συμπεριφορές, αντιδραστικές τάσεις, κοινωνικές ανομοιογένειες· μία gated city, ως εξέλιξη των αμερικάνικων gated communities.

Και το επίδικο ξεκινάει από το γεγονός ότι η Masdar, μόνο κατ’ ευφημισμό μπορεί να θεωρηθεί πόλη. Μπορεί με μία πρώτη ανάγνωση να πληροί όλες εκείνες τις μορφολογικές – λειτουργικές προϋποθέσεις, αλλά επί της ουσίας προσομοιάζει πολύ περισσότερο στο οικείο σε εμάς περιβάλλον ενός εμπορικού κέντρου ή ενός οποιουδήποτε χώρου τύπου Disneyland παρά σε συνθήκες κανονικής πόλης. Και αυτό γιατί πρόκειται για ένα υβρίδιο, σε μία κλίμακα πολύ παραπάνω από αυτές που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε γύρω μας. Είναι ένας χώρος εκ των πραγμάτων ιδιωτικός. Και αν όχι αποκλειστικά ιδιωτικός, ένας χώρος που τον χαρακτηρίζει ένα ιδιότυπο επικοινωνιακό σύστημα στο οποίο η έννοια δημόσιος δεν έχει κανένα αντίκρισμα. Οι ελεύθεροι χώροι της Masdar αποδίδονται όχι σε δημόσια χρήση, αλλά απλά σε κοινόχρηστη.

Τελικά η Masdar City είναι πόλη; Ένα νέο μοντέλο αστικής κατοίκησης αναδύεται, ή το περιβάλλον αυτό δεν μπορεί παρά απλά να μιμείται την παραδοσιακή εικόνα της πόλης; Και τι είναι αυτό που συγκροτεί εν τέλη αυτή την έννοια; Η μορφολογία του χώρου; Η πυκνότητα της δόμησης; Η ανάμειξη των χρήσεων; Η παρουσία λειτουργιών που στηρίζουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες, συμπυκνωμένες σε μια χωρική ανάγνωση ενός τόπου; Ποια η σχέση της πόλης, ως έννοια με το κοινωνικοοικονομικό σύστημα στο οποίο ανήκει; Ο διαχρονικά δομικός ρόλος του κοινωνικού υποκειμένου στη συγκρότηση του αστικού ενυπάρχει στο νέο αυτό μοντέλο; Κι αν ναι, με ποιον τρόπο; Τι αποτελεί κεκτημένο, τι παραχώρηση και τι προσποίηση σε αυτού του τύπου τα εγχειρήματα;

Ένα καθεστώς κοινωνικής συνύπαρξης και οικονομικής δραστηριότητας επιβεβλημένο από τα πάνω, προσχεδιασμένο, προγραμματισμένο. Μία πόλη χωρίς παρελθόν, αλλά ακόμα χειρότερα, μία πόλη χωρίς την ελευθερία να διαμορφώσει το μέλλον της. Ο σχεδιασμός της έχει γίνει με τέτοιο τρόπο που καθιστά αδύνατη την αυθόρμητη και κοινωνικά κατευθυνόμενη πραοστικοποίηση. Η επέκταση της Masdar μπορεί να γίνει μόνο υπό όρους. Μόνο αν οι σχεδιαστές – διαχειριστές αποφασίσουν να αναπαράγουν τις ίδιες συνθήκες έξω από τα υπάρχοντα τείχη. Μόνο αν δημιουργηθεί το αντίστοιχο μικροκλίμα, η αντίστοιχη μορφή κεντρικότητας, η απαιτούμενη ενεργειακή τροφοδότηση. Και είναι πραγματικά, τρομακτικό να φιλοξενείται μία κοινωνική συνύπαρξη σε ένα αστικό μόρφωμα που βρίσκεται σε ορό μικροκλίματος.

Η οριστική νομιμοποίηση του εγχειρήματος έρχεται από την ίδια την αρχιτεκτονική κοινότητα. Με τη συμμετοχή του Norman Foster στην υλοποίηση του πειράματος, επιβεβαιώνεται για ακόμη μία φορά η εικόνα που επικρατεί τις τελευταίες δεκαετίες ως προς το ρόλο και τη θέση του αρχιτέκτονα στον σχεδιασμό και την παραγωγή του χώρου. Μία τάση που θέλει αρχιτέκτονες star να σχεδιάζουν από παπούτσια μέχρι ολόκληρες κοινότητες. Και προφανώς δεν προκύπτει κανένας ηθικός προβληματισμός όταν καλείται κάποιος ειδήμονας του χώρου να σχεδιάσει μία πόλη από το μηδέν. Η μεταμοντέρνα κουλτούρα έχει καθιερώσει το αρχιτεκτονικό star system και επιβραβεύει τις σχεδιαστικές υπερβολές στο όνομα της εφήμερης και επιφανειακής καινοτομίας. Έχοντας υποκαταστήσει το σχεδιασμό από το design, η νέα λογική θέλει τους αρχιτέκτονες να συμμετέχουν και αυτοί με διαφημιστικούς όρους σε ένα παιχνίδι εντυπώσεων. Χώροι χωρίς κοινωνική ταυτότητα, χωρίς κοινωνική ευαισθησία, χωρίς κοινωνικό προβληματισμό που εξυπηρετούν κυρίως την ανάγκη για διάκριση και πρόσκαιρη αναγνώριση. Μία λογική που καταναλώνει αρχιτεκτονήματα με την ίδια ευκολία που καταναλώνει εμπορεύματα.

Προφανώς, το όλο εγχείρημα δεν έχει αθώα και ρομαντική αφετηρία. Δεν είναι ούτε η ευαισθησία απέναντι στην καταστροφή του περιβάλλοντος, ούτε η υπέρμετρη αγάπη για το ανθρώπινο είδος και τις άσχημες συνθήκες διαβίωσης του στις σύγχρονες πόλεις. Η Masdar City, εκτός από ένα προϊόν το οποίο ήδη πωλείται τμηματικά στη διεθνή αγορά, αποτελεί ταυτόχρονα και ένα όχημα για την είσοδο στην αγορά. Εκεί που τα αποθέματα πετρελαίου αρχίζουν να μειώνονται η δραστηριοποίηση σε άλλους τομείς παραγωγής ενέργειας είναι ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί το συντομότερο δυνατό. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία του θέματος. Όλα τα υπόλοιπα κίνητρα ωχριούν μπροστά στις δυνατότητες κέρδους που δίνει το άνοιγμα στην αγορά ενέργειας. Και δεν είναι μόνο τα άμεσα οικονομικά οφέλη από τον πειραματισμό, την απόκτηση εμπειρίας, γνώσης και την πώληση ενδεχομένως αυτής της γνώσης. Αυτή τη στιγμή κατασκευάζεται ένα πρόσφορο έδαφος για οικονομικά παιχνίδια, μία πλατφόρμα στοιχημάτων και υψηλών ρίσκων που ενδεχομένως να ξεκαθαρίσει ήδη από νωρίς το τοπίο στην αγορά ενέργειας. Δεν είναι μία απλή τεχνολογική περιφέρεια τύπου Silicon Valley, αλλά μία πόλη – εργαλείο για την επίτευξη του μέγιστου οικονομικού κέρδους. Ενδεχομένως και μία πόλη που πρωτοστατώντας στα νέα ενεργειακά διεθνή δεδομένα, να αποτελέσει και μία παγκόσμια – κατά Sassen – πόλη. Τον τόπο όπου θα επινοούνται νέα ενεργειακά παράγωγα, νέες τεχνικές, νέες τεχνολογίες. Μία πλήρως καθετοποιημένη παραγωγική διαδικασία που ενσωματώνει και όλες εκείνες τις συνθήκες που απαιτούνται για την πλήρη αναπαραγωγή του συστήματός της.

Ένα άλλο θέμα που προκύπτει από το εγχείρημα αυτό είναι εξίσου αντιφατικό, αν και ενέχει και μία ηθική διάσταση. Όπως δήλωσε κι ένας από τους υπεύθυνους του έργου «Δημιουργούμε μία πόλη όπου οι κάτοικοι και οι επισκέπτες θα απολαμβάνουν την υψηλότερη ποιότητα ζωής με το μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα».[2] Ενώ, επομένως, διαφημίζεται ως η πόλη με μηδενικές εκπομπές ρύπων και μηδενικό αριθμό αποβλήτων, το περιβαλλοντικό κόστος ενός τέτοιου πειράματος εξετάζεται όχι στο σύνολό του, αλλά από ένα επίπεδο και μετά. Οι θεωρητικές μετρήσεις των εκπομπών όχι μόνο δεν γίνονται από τη στιγμή που η πόλη είναι έτοιμη να λειτουργήσει, αλλά αφήνουν και ένα περιθώριο τουλάχιστον δέκα χρόνων για την πλήρη επίτευξη των στόχων. Επίσης, οι εγκαταστάσεις που απαιτούνται για την τροφοδότηση και μόνο, της Masdar με ενεργειακά αποθέματα, καλύπτουν μία έκταση όσο και η πόλη. Πόσο οικολογικά μη επιλήψιμο είναι το γεγονός ότι για να κατασκευαστεί όλο αυτό το τεχνολογικό συγκρότημα θα καταπατηθούν τεράστιες εκτάσεις γης; Θεωρώ αδιανόητο ότι για να επαναληφθεί αυτό το εγχείρημα σε κάποιο άλλο μέρος της γης (όπως διατείνονται οι υποστηρικτές του) αποτελεί μοναδική και αναγκαία συνθήκη η ύπαρξη της ερήμου, ούτως ώστε να μην καταπατηθούν μεγάλες εκτάσεις φυσικού και οικολογικού πλούτου. Πόσο επαναλήψιμη είναι τελικά η Masdar;

Σίγουρα το θέμα Masdar, δεν τελειώνει εδώ. Οι πτυχές αυτού του ζητήματος είναι τόσες πολλές που είναι αρκετά πρώιμο να τις γνωρίζουμε όλες. Για την ώρα, αυτά που είμαστε σε θέση να ξέρουμε είναι μόνο αυτά που μας αφήνουν να μάθουμε. Τα δημοσιεύματα διεθνώς, είτε έντυπα είτε ηλεκτρονικά, είναι ελάχιστα αναλογικά με το μέγεθος του εγχειρήματος και μάλιστα καλύπτουν μόνο την περιβαλλοντική διάσταση του θέματος. Επικροτείται η πρωτοβουλία και χαιρετίζεται ως η μεγάλη ιδέα και η ελπίδα που μπορεί να γίνει λύση στο περιβαλλοντικό πρόβλημα του πλανήτη.

Τελικά η Masdar City δεν είναι αποτέλεσμα αποκλειστικά των νέων, παγκοσμιοποιημένων αντιλήψεων περί διάρθρωσης και ανάπτυξης της πόλης. Ούτε αποκύημα της εγωπαθούς δημιουργικότητας κάποιου ευφάνταστου μεταμοντέρνου αρχιτέκτονα. Δεν είναι ούτε καν αποκλειστικό δημιούργημα των μεταφιλελεύθερων πολιτικών περί διαιώνισης του καπιταλιστικού συστήματος και αναπαραγωγής του οικονομικού μοντέλου της περιοχής. Είναι όλα αυτά μαζί· το κοινωνικό, αστικό, το αρχιτεκτονικό, το οικονομικό, στην υπηρεσία μιας εκ βάθρων ανασυγκρότησης του χαρακτήρα και του ρόλου των πόλεων στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό στερέωμα.


[1] Η αναφορά του ως «διοικητικό κέντρο – στρατηγείο» έχει σαφή επιχειρησιακή χροιά και γίνεται από τις ίδιες τις δημοσιεύσεις επί του θέματος. Ο όρος που χρησιμοποιείται και από το γραφείο Foster and Partners στην καταχώρησή του στην ιστοσελίδα του γραφείου, είναι «Headquarters Building».

[2] «We are creating a city where residents and commuters will live the highest quality of life with the lowest environmental footprint».


Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Masdar City: το νέο επίδικο at το παραμυθι της πολης.

meta

%d bloggers like this: